“Sao Mai” ngày càng toả sáng

  Tổng hợp những bài báo, bài viết về Nhà máy Z181 trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 40 năm Ngày Truyền thống Nhà máy Z181 (15/9/1979-15/9/2019). Hành trình lịch sử lấp lánh ánh " Sao Mai". Bài viết dưới đây được trích từ trang thông tin điện tử của Bộ Lao động-thương binh xã hội.

   Sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, toàn dân, toàn quân ta chuyển sang một giai đoạn cách mạng mới – giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh các đơn vị công nghiệp quốc phòng có nhiệm vụ tiếp tục sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng vũ khí, khí tài, trang bị quân sự bảo đảm cho huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu của quân đội, một số đơn vị được chuyển sang làm kinh tế với mục đích lấy kinh tế phục vụ quốc phòng, góp phần kiến thiết nước nhà. Thực hiện chủ trương đó, năm 1979, Nhà máy Z181 - một bộ phận của Viện Kỹ thuật Quân sự, Tổng cục Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng- được thành lập với tên thường gọi là Nhà máy Bán dẫn Việt Nam, có nhiệm vụ sản xuất và xuất khẩu linh kiện bán dẫn sang Tiệp Khắc. Do sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật cao, sản lượng hàng hoá hàng năm khá lớn nên thời kỳ cao điểm đơn vị có tới hơn 600 lao động, trong đó có khoảng 150 kỹ sư được đào tạo ở nước ngoài và nhiều lao động lành nghề đã từng thực tập tại Tiệp Khắc, Nam Tư... Vào những năm đầu thập kỷ 90, khi Liên Xô và Đông Âu tan rã, lượng hàng xuất khẩu của Nhà máy giảm dần rồi ngừng hẳn khiến đơn vị lâm vào tình cảnh vô cùng khó khăn, người lao động không có việc làm, hàng trăm người xin nghỉ việc, chuyển sang đơn vị khác hoặc nghỉ chế độ.
   Trước tình hình đó, mục tiêu trước mắt được đặt ra là phải tìm mọi cách duy trì sự tồn tại của đơn vị bằng cách chuyển hướng sang sản xuất, kinh doanh hàng điện tử và từng bước mở rộng sản xuất, đa dạng hoá các sản phẩm thuộc ngành hàng này. Để chuyển hướng, nhà máy đổi tên thành Liên hiệp Khoa học sản xuất bán dẫn Sao Mai và tổ chức thành các xí nghiệp: Linh kiện điện tử, Thiết bị điện tử, Khí công nghiệp, Viện Nghiên cứu điện tử và một số phân xưởng phụ trợ như cơ khí, hoá chất nhằm thực hiện chuyên môn hoá, phát huy tối đa năng lực, sở trường của đội ngũ CBCNV. Bước đầu, đơn vị tận dụng máy móc, thiết bị và trình độ, tay nghề của cơ sở sản xuất linh kiện bán dẫn đầu tiên ở Việt Nam để sản xuất với qui mô nhỏ những sản phẩm điện tử dân dụng, có chất lượng, giá cả phù hợp với số đông người tiêu dùng ở cả thành thị lẫn nông thôn và nhận làm vệ tinh lắp ráp một số hàng điện tử cho các đơn vị khác. Nhằm đưa sản phẩm đến với người tiêu dùng, đội ngũ tiếp thị đã toả đi nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước để giới thiệu và bán sản phẩm, thậm chí chấp nhận bán hàng theo phương thức giao hàng trước, thu tiền sau... Cùng với thời gian và sự nỗ lực của CBCNV trong Liên hiệp, các sản phẩm điện tử mang thương hiệu Sao Mai ngày càng được nhiều người biết đến. Khi sản phẩm đã có chỗ đứng nhất định trên thị trường, một lần nữa Z181 lại bắt tay vào việc sắp xếp, đổi mới cơ cấu tổ chức, đầu tư hàng chục tỷ đồng nâng cấp máy móc, thiết bị, xây dựng nhà máy sản xuất xốp nhựa… với tên giao dịch mới: Công ty Điện tử Sao Mai. Trong điều kiện khoa học, công nghệ phát triển nhanh chóng và nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng cao, các mặt hàng điện tử liên tục được đổi mới về hình thức, chất lượng, tính năng sử dụng. Mặt khác, trong cơ chế thị trường, các sản phẩm thường phải cạnh tranh gay gắt với hàng nước ngoài cũng như của các cơ sở sản xuất trong nước và doanh nghiệp liên doanh có những tính năng ưu việt, thương hiệu đã được khẳng định; hàng nhập lậu từ Trung Quốc có mẫu mã đẹp, giá thành thấp. Đó là những khó khăn khách quan mà Z181 phải đương đầu. Bên cạnh đó, tỷ lệ sản phẩm quốc phòng của đơn vị mỗi năm chỉ chiếm gần 10% trong tổng doanh thu và qui mô sản xuất không lớn nhưng vẫn phải đầu tư máy móc, thiết bị, đáp ứng mọi yêu cầu nghiêm ngặt về thời gian giao hàng, chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải tuân theo những qui định chặt chẽ trong quan hệ giao dịch với các đối tác, tuyển dụng lao động... Vượt lên tất cả những cái đó, những năm gần đây Điện tử Sao Mai đã có những bước phát triển đáng khích lệ với mức tăng trưởng bình quân mỗi năm 5% - 10%. Năm 2002 Công ty mới đạt giá trị sản xuất 15,7 tỷ đồng; doanh thu 36,8 tỷ đồng; nộp ngân sách 2,4 tỷ đồng; lợi nhuận 900 triệu đồng thì năm 2004 các chỉ tiêu tương ứng đã tăng lên 42,5 tỷ; 110 tỷ; 7,1 tỷ và 1,1 tỷ đồng. Thu nhập bình quân của người lao động cũng tăng từ 1,2 triệu đồng lên gần 1,5 triệu đồng/tháng. Do sản xuất phát triển, từ năm 2002 đến nay, ngoài số cán bộ đã qua đào tạo các chuyên ngành rađa, tên lửa, tự động hoá... mà Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng điều động đến đơn vị để phục vụ cho việc nghiên cứu các sản phẩm phục vụ quân đội, công ty đã tuyển dụng thêm gần 60 lao động chủ yếu là sinh viên tốt nghiệp các chuyên ngành Điện, Điện tử, Tin học, Cơ khí... từ các trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tính đến năm 2004, trong tổng số 331 CBCNV của công ty, trên 30% có trình độ đại học và trên đại học, 10% có trình độ trung cấp, còn lại là công nhân bậc cao. Sau khi được tuyển dụng và trải qua 5 tháng thử thách, nếu đạt yêu cầu người lao động được chính thức tiếp nhận và được thực hiện đầy đủ các chế độ mà Nhà nước qui định. Công ty còn bố trí và tạo mọi điều kiện cho họ làm những công việc phù hợp với ngành nghề đào tạo, trả lương theo chất lượng, hiệu quả công việc và tạo điều kiện về thời gian và một phần kinh phí cho người lao động học tập, nâng cao trình độ. 

 
Nguồn: trang thông tin điện tử Bộ Lao động-thương binh xã hội